Spychalski Marian pseud. Marek, Orka, (06 XII 1906 – 07 VI 1980)

Spychalski Marian pseud. Marek, Orka, (06 XII 1906 – 07 VI 1980), marszałek Wojska Polskiego. Urodzony w Łodzi, syn Józefa. Studia w latach 1926-1931 na Politechnice Warszawskiej, ukończył ją w 1931, uzyskując dyplom inżyniera architekta. Ukończył Akademię Sztabu Generalnego w Warszawie w 1961 roku. W 1931 roku wstąpił do Komunistycznej Partii Polski, a w 1942 roku do Polskiej Partii Robotniczej. Od 1948 roku w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Do 1939 roku pracował jako inżynier w pracowniach urbanistycznych w Poznaniu w Zarządzie Miejskim i następnie Warszawie. W 1935 roku został kierownikiem wydziału planu ogólnego zabudowania stolicy w Zarządzie Miejskim w Warszawie oraz Biurze Regulacji i Pomiarów miasta Warszawy. Brał udział w opracowaniu planu czteroletniego prezydenta Stefana Starzyńskiego „Warszawa Przyszłości”. W 1937 roku otrzymał nagrodę Grand Prix w Paryżu. W czasie wojny w konspiracji. W 1942 roku współtworzył i kierował jako szef Sztabu Głównego Gwardią Ludową, od 1944 roku szef sztabu informacyjnego Sztabu Głównego Armii Ludowej. W 1944 roku członek delegacji Krajowej Rady Narodowej w ZSRR. W okresie VII-IX 1944 roku pełnił fukncję szefa Sztabu Głównego „ludowego” Wojska Polskiego. W okresie od 18 IX 1944 roku do 01 III 1945 roku był prezydentem Warszawy. Od 1944 roku był członkiem Komitetu Centralnego PPR. W II 1945roku został awansowany do stopnia generała brygady, a w VI tego roku do stopnia generała dywizji. Mianowany Zastępcą Dowódcy Wojska Polskiego ds. polityczno-wychowawczych i pierwszym wiceministrem obrony narodowej. Był współtwórcą Biura Odbudowy Stolicy. W 1949roku został mianowany ministrem odbudowy. Funkcję tę pełnił pomiędzy IV a V 1949 roku, następnie zaś objął urząd ministra budownictwa (V-XI 1949 roku). W listopadzie 1949 roku został odsunięty od stanowisk państwowych i wykluczony z Komitetu Centralnego PZPR. Pracował jako architekt przy odbudowie Warszawy. W latach 1943-1952 był posłem w Krajowej Radzie Narodowej i na Sejm Ustawodawczy. Pozbawiony immunitetu w październiku 1949 roku. Aresztowany 14 maja 1950 roku, oskarżony o zdradę i współpracę z wywiadem Armii Krajowej. Zwolniony w marcu 1956 roku, zrehabilitowany i przywrócony do najwyższych stanowisk państwowych. Od października 1956 roku był ponownie członkiem KC PZPR, pełnił tą funkcję do 1970 roku. W okresie X-XI 1956 roku był wiceministrem obrony narodowej i szefem Zarządu Politycznego WP. Od listopada 1956 roku pełnił funkcję ministra obrony narodowej. W lipcu 1957 roku mianowany do stopnia generała broni, a w 1963 roku na stopień marszałka Polski. Odsuniętych ze stanowiska po wydarzeniach marca 1968 roku W okresie od 11 IV 1969 roku do 23 XII 1970 roku był Przewodniczącym Rady Państwa. Pozbawiony tej funkcji po wydarzeniach grudnia 1970 roku. Od 1968 roku przewodniczył także Ogólnopolskiemu Frontowi Jedności Narodu. W latach 1957-1972 był posłem na Sejm Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Zmarł w Warszawie. Wielokrotnie odznaczany, w tym m. in Orderem Budowniczych Polski Ludowej (1961).

Bibliografia:

Autor: Maciej Franz