Skalski Stanisław (27.11.1915-12.11.2004)

Skalski Stanisław (27.11.1915-12.11.2004), generał brygady Wojska Polskiego, Urodzony w Kołymie na północ od Odessy, syn Szymona, w 1923 osiedlił się w Dubnie. W 1927 rozpoczął naukę w Szkole Nauk Politycznych w Warszawie, tu ukończył kurs szybowcowy. W 1935 zdał egzamin z pilotażu. Trafił do Zambrowa, do szkoły podchorążych rezerwy piechoty. W grudniu 1935 roku złożył podanie o przyjęcie do szkoły lotniczej. 01.01.1936 rozpoczął naukę w szkole lotniczej w Dęblinie, którą ukończył 15.10.1938 roku jako podporucznik. Trafił do 142 Eskadry Myśliwskiej w Armii „Pomorze”. 01.09.1939 zestrzelił jeden z pierwszych niemieckich samolotów w kampanii wrześniowej. 17.09.1939 przekroczył granicę Rumunii, przedostał się do Francji, a następnie do Wielkiej Brytanii, w której wylądował 27.01.1940 roku. Odbył szkolenie na sprzęcie brytyjskim i 12.08.1940 roku skierowany został do 501 Dywizjonu Myśliwskiego. 30.08.1940 odniósł swoje pierwsze zwycięstwo pod niebem Wielkiej Brytanii. 05.09.1940 został ciężko poparzony i zestrzelony, w szpitalu spędził 6 tygodni. Do walki powrócił 08.11.1940 roku. 01.03.1941 roku jako porucznik trafił do 306 Toruńskiego Dywizjonu Myśliwskiego, dowodzonego przez kapitana Tadeusza Rolskiego. W lipcu 1941 roku został awansowany na kapitana. 17.09.1941 roku został skierowany na urlop, z którego powrócił w marcu 1942 roku, obejmując dowództwo eskadry B w 316 Dywizjonie Myśliwskim. W maju 1942 roku jako Squadron Leader , objał dowództwo 317 Dywizjonu Myśliwskiego, którym dowodził do listopada 1942 roku. Ponownie skierowany na urlop, powrócił jako dowódca Polish Figting Team (Polski Zespół Walczący), który sformowano specjalnie dla potrzeb frontu w Afryce Północnej. Tam walczył od 12.03.1943 roku do końca czerwca 1943 roku. Jednostkę tę nazwano z czasem „Cyrkiem Skalskiego”. Od 04.07 do 20.10.1043 roku dowodził 601 Dywizjonem Myśliwskim na froncie włoskim, stając się pierwszym Polakiem dowodzącym brytyjskim dywizjonem mysliwskim. Ponownie trafił na odpoczynek. Po powrocie objął dowództwo 131 Polskim Skrzydłem Myśliwskim, a od kwietnia 1944 roku 133 Polskim Skrzydłem Myśliwskim. We wrześniu 1944 roku trafił do Wyższej szkoły Wojennej w Fort Leavenworth w USA. W kwietniu 1945 roku powrócił do Wielkiej Brytanii. Do 13.12.1946 roku był oficerem operacyjnym w Brytyjskim Lotnictwie Okupacyjnym w Niemczech. W czerwcu 1947 roku powrócił do Polski. Objął stanowisko Szefa techniki i pilotażu w Dowództwie Wojsk Lotniczych. 04.06.1948 roku został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa, torturowany, a następnie skazany na karę śmierci. W 1951 roku wyrok został zmieniony na dożywotnie więzienie, w 1956 roku został zwolniony i zrehabilitowany. Od 1957 roku, w stopniu podpułkownika, a od 1965 roku awansowany na stopień pułkownika Wojska Polskiego, pełnił różne funkcje sztabowe. W kwietniu 1972 roku został przeniesiony do rezerwy. W 1988 roku otrzymał awans na stopień generała brygady. Pochowany został w Warszawie. Łącznie zestrzelił 19 maszyn wroga. Odznaczony Krzyżem Virtuti Millitari IV i V klasy, Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy, Orderem Odrodzenia Polski-Krzyżem Kawalerskim, Krzyżem Walecznych czterokrotnie, Distinguished Sernice Order, Distinguished Flying Cross trzykrotnie, Croix Kombatant.

Bibliografia:

Autor: Maciej Franz